Kombi Genleşme Tankı: Görevi, Arızası ve Kontrolü

Olası nedenler ve nasıl ayırt edilir?

Adım adım ne yapmalısınız?

1. Tesisat basıncını sıfırlayın. Cihazı kapatın, soğutun ve tesisatın suyunu emniyetli biçimde boşaltın.
2. Sibop ucunu kontrol edin. Bisiklet sibobu benzeri uçtan hava gelmeli. Su geliyorsa membran patlaktır.
3. Ön basıncı ölçün. Manometreli pompayla 0,8–1 bar olmalıdır.
4. Gerekirse şişirin. Ön basıncı ayarlayıp tesisatı yeniden 1,2–1,5 bara doldurun.
5. Membran patlaksa değiştirin. Tank değişimi standart bir işlemdir; hacim mutlaka cihaza uygun seçilmelidir.

Genleşme tankının görevi

Isıtma devresi kapalı bir sistemdir; içindeki su ısındığında genleşir ama gidecek yeri yoktur. Genleşme tankı tam olarak bu hacmi karşılamak için vardır.

• Hava yastığı görevi: Tankın içi bir membranla ikiye ayrılır; bir tarafta tesisat suyu, diğer tarafta basınçlı hava bulunur. Su genleştiğinde hava sıkışır ve basınç artışı sınırlı kalır.
• Emniyet ventilini korur: Tank düzgün çalıştığında basınç emniyet ventilinin açma değerine ulaşmaz. Ventilden sık su atılıyorsa akla gelen ilk sebeplerden biri tankın görevini yapmamasıdır.
• Hacmi tesisata bağlıdır: Cihaz içindeki tank yalnızca belirli bir su hacmi içindir. Petek sayısı fazla ve boru hattı uzun tesisatlarda ilave harici tank gerekebilir.
• Soğuma sırasında da çalışır: Su soğuyup hacmi küçüldüğünde tank suyu geri iterek basıncın aşırı düşmesini engeller. Bu yüzden arızası hem yüksek hem düşük basınç şikâyeti üretebilir.

Ön basınç mantığı

Tankın çalışması, içindeki hava basıncının doğru değerde olmasına bağlıdır. Bu değer keyfî seçilmez, tesisata göre belirlenir.

• Ön basınç nedir: Tankın su tarafı boşken hava bölmesinde bulunan basınçtır. Tesisatın çalışma basıncına göre belirlenir ve genellikle soğuk tesisat basıncının biraz altında tutulur; hedef değeri cihazın kullanım kılavuzu verir.
• Ölçüm boş devrede yapılır: Doğru ölçüm için tank su tarafından boşaltılır, ardından sibop üzerinden basınç okunur. Su dolu devrede yapılan ölçüm gerçek değeri göstermez. Tesisatın boşaltılmasını gerektirdiği için bu işlem teknisyen tarafından yapılır.
• Sibopa kendiniz hava basmayın: Kompresör veya bisiklet pompasıyla rastgele hava basmak tankı işlevsiz bırakır; membrana zarar verebilir ve sistemi tehlikeli biçimde dengesizleştirir. Ayar, uygun manometre ile ve doğru sırayla yapılır.
• Zamanla düşer: Hava, yıllar içinde membrandan ve sibop üzerinden yavaşça kaçar. Bu nedenle ön basınç kontrolü, arıza çıkmasa bile yıllık bakımın standart adımlarından biridir.
• Yanlış değerin sonucu: Ön basınç düşükse tank suyla dolar ve genleşmeyi karşılayamaz; yüksekse tanka su hiç giremez. Her iki durumda da tank yerinde durur ama işlevsizdir.

Tank arızasının belirtileri

Genleşme tankı arızası doğrudan değil, basıncın gün içindeki davranışı üzerinden fark edilir. Örüntüyü tanımak teşhisi kısaltır.

• Isınınca yüksek, soğuyunca düşük: Cihaz çalışırken basınç üst sınıra tırmanıyor, soğuduğunda alt sınıra iniyorsa klasik tank arızası tablosudur. Aradaki fark her sezon biraz daha büyür.
• Emniyet ventilinden su: Isınma sırasında ventilden düzenli damlama, fazla hacmin tank yerine dışarı atıldığını gösterir. Bu kayıp kısa sürede basınç düşüklüğüne dönüşür.
• Sürekli su tamamlama: Haftada birkaç kez su eklemek zorunda kalıyor ama görünür bir kaçak bulamıyorsanız, kaybın emniyet ventilinden gerçekleşiyor olma ihtimali yüksektir.
• Sibopta su gelmesi: Tankın hava sibobundan hava yerine su gelmesi, membranın yırtıldığının doğrudan göstergesidir. Bu durumda tank onarılmaz, değiştirilir.

Değişim ve sonrasında dikkat edilecekler

Tank değişimi tesisatın boşaltılmasını ve yeniden doldurulmasını gerektiren bir işlemdir; teknisyen işidir ve doğru tamamlanması gelecek sezonu belirler.

• Doğru hacim seçimi: Yeni tank, tesisattaki toplam su hacmine uygun seçilmelidir. Aynı ölçüde değiştirmek şikâyeti çözmüyorsa hacim hesabı yeniden gözden geçirilir.
• Ön basınç ayarı: Yeni tank fabrika değeriyle gelir; tesisata göre ayarlanmadan bağlanırsa aynı şikâyet kısa sürede tekrarlar. Montaj sonrası ayarın yapıldığını teyit edin.
• Harici tank seçeneği: Cihaz içine sığmayan hacim gerektiğinde dönüş hattına harici tank eklenir. Geniş tesisatlarda bu çözüm tekrarlayan basınç sorunlarını kalıcı olarak bitirir.
• Değişim sonrası izleme: İlk hafta boyunca basıncı soğuk ve sıcak halde takip edin. İki değer arasındaki fark makul seviyede kalıyorsa işlem başarılı demektir.

Ne zaman teknisyen çağırmalısınız?

Su kaçağı, yanık kokusu, kıvılcım ya da elektrik çarpması hissi varsa cihazı çalıştırmayı bırakın ve enerjisini kesin. Yukarıdaki adımlar sorunu çözmediyse, cihaz kilitleniyorsa ya da aynı arıza kısa aralıklarla tekrar ediyorsa yerinde ölçüm gerekir.