Elektrik Kesintisi Sonrası Cihazlar Çalışmıyor: Ne Yapmalı?

Olası nedenler ve nasıl ayırt edilir?

Adım adım ne yapmalısınız?

1. Sigorta panosunu kontrol edin. Kaçak akım rölesi ve sigortaların konumuna bakın.
2. Cihazın fişini 10 dakika çekin. Elektronik kartın tam sıfırlanması için yeterlidir.
3. Kompresörlü cihazlarda bekleyin. Klima ve buzdolabında 5 dakikalık gecikme normaldir.
4. Farklı priz deneyin. Priz kaynaklı sorunları elemek için en hızlı yöntemdir.
5. Yanık kokusu varsa çalıştırmayın. Enerjiyi kesip servis çağırın.

Kesinti sürerken yapılacaklar

Cihazları asıl yoran kesintinin kendisi değil, elektriğin geri geldiği andaki ani yüklenmedir. O anı yönetmek arızaların çoğunu baştan önler.

• Yükleri fişten çekin: Kesinti fark edilir edilmez fırın, ütü, klima ve elektronik cihazların fişini çekin. Elektrik dönerken oluşan gerilim sıçraması en çok kart tabanlı cihazları etkiler.
• Soğutucuların kapağını açmayın: Kapak kapalı kaldığı sürece iç sıcaklık uzun süre korunur. Her açılış ısının hızla yükselmesine ve donmuş ürünlerde çözülmenin başlamasına yol açar.
• Bir lambayı açık bırakın: Elektriğin geldiğini fark etmek için tek bir aydınlatmayı açık tutun. Böylece cihazları rastgele değil, kontrollü biçimde sırayla devreye alabilirsiniz.
• Kombiyi kendi haline bırakın: Kombi elektrik kesildiğinde güvenli biçimde durur. Kesinti sırasında panelde veya tesisatta işlem yapmaya çalışmak yerine enerjinin dönmesini beklemek doğrudur.

Elektrik geldiğinde devreye alma sırası

Tüm cihazları aynı anda çalıştırmak, şebeke toparlanırken hattı ikinci kez zorlar. Sıra ve bekleme süresi burada belirleyicidir.

• Sigorta panosunu gözden geçirin: Atmış bir sigortayı bir kez kaldırmayı deneyebilirsiniz. Tekrar atıyorsa ya da kaçak akım rölesi sürekli düşüyorsa hatta kaçak veya kısa devre vardır; defalarca zorlamak yerine elektrikçi çağırın. Pano içine, kablolara ve sigorta bağlantılarına müdahale etmeyin.
• Islanma veya yanık kokusu varsa açmayın: Kesintiye su baskını, sızıntı ya da yanık kokusu eşlik ediyorsa hiçbir cihazı devreye almayın. Islanmış cihaz ve pano, elektrikçi kontrolünden geçmeden enerjilendirilmez.
• Soğutucularda bekleme: Buzdolabı ve dondurucuyu fişe takmadan önce en az on beş dakika bekleyin. Basınç dengelenmeden yüklenen kompresörde termik koruma atar ve zorlanma başlar.
• Klimayı en sona bırakın: Klimayı enerji döndükten birkaç dakika sonra ve mümkünse kumandayla açın. Aynı anda prize takıp çalıştırmak dış ünite kartını gereksiz zorlar.
• Yüksek çekişli cihazları aralıklı açın: Fırın, su ısıtıcısı ve ütü gibi cihazları aynı anda değil, birkaç dakika arayla devreye alın. Böylece hem sigorta hem cihaz kartı korunur.

Kesinti sonrası en sık görülen sonuçlar

Sorun genellikle kesintinin ertesi günü, cihaz normal kullanıma girdiğinde ortaya çıkar. Belirtiyi doğru tarif etmek tanıyı hızlandırır.

• Panel yanıyor, cihaz çalışmıyor: Kartın besleme katı zarar gördüğünde gösterge çalışır ama motor veya rezistans devreye girmez. Bu ayrım teknisyene verilecek ilk bilgidir.
• Çözülen gıda: Kapağı açılmayan dondurucu uzun süre soğuk kalır. Paketlerde hâlâ buz kristali varsa ve ürün soğukluğunu koruduysa yeniden dondurulabilir. Tamamen çözülüp ılımış et, tavuk, kıyma, balık, deniz ürünü ve süt ürünleri yeniden dondurulmaz ve tüketilmez. Karar koklayarak değil, sıcaklık ve geçen süreye bakılarak verilir; şüphedeyseniz atın.
• Tekrarlayan sigorta atması: Kesinti sonrası aynı sigorta sürekli atıyorsa devredeki bir cihaz zarar görmüş olabilir. Cihazları tek tek fişten çekerek kaynağı daraltın; hattın ve panonun kendisine dokunmayın.
• Kombide hata kodu: Enerji dönüşünde kısa süreli bir kod gösterip sıfırlanması olağandır. Kod kalıcı hale geldiyse ateşleme veya kart tarafı için yetkili servis değerlendirmesi gerekir; gaz tarafındaki hiçbir ayar kullanıcı tarafından yapılmaz.

Bir sonraki kesintiye hazırlık

Sık kesinti yaşanan yerlerde koruma önlemlerinin maliyeti, korunan cihazların bedelinin çok altında kalır.

• Aşırı gerilim koruması: Ani gerilim yükselmelerine karşı pano tipi koruma ya da elektronik cihazlar için koruma prizi kullanılabilir. Panodaki işi yalnızca yetkin bir elektrikçi uygular.
• Gerilim koruma rölesi: Şebeke geriliminin sık dalgalandığı bölgelerde bu röle, motorlu cihazları düşük ve yüksek gerilimde keser, enerji döndüğünde gecikmeli olarak devreye alır. Montajı elektrikçi işidir.
• Hatların dağıtımı: Fırın, klima ve çamaşır makinesi gibi yüksek çekişli cihazların tek hat üzerinde toplanmaması, enerji dönüşündeki atma riskini azaltır.
• Uzatma kablosu: Yüksek güçlü cihazları çoklu uzatmaya bağlamayın. Dönüşteki ani akım, zayıf uzatmalarda ısınma ve temas kaybı yaratır.

Ne zaman teknisyen çağırmalısınız?

Su kaçağı, yanık kokusu, kıvılcım ya da elektrik çarpması hissi varsa cihazı çalıştırmayı bırakın ve enerjisini kesin. Yukarıdaki adımlar sorunu çözmediyse, cihaz kilitleniyorsa ya da aynı arıza kısa aralıklarla tekrar ediyorsa yerinde ölçüm gerekir.