Beyaz Eşyada Tüketici Hakları ve Garanti Kapsamı

Olası nedenler ve nasıl ayırt edilir?

Adım adım ne yapmalısınız?

1. Fatura ve garanti belgesini saklayın. Garanti süresi fatura tarihinden başlar.
2. Arızayı yazılı bildirin. Başvuru tarihi, sürelerin işlemesi açısından önemlidir.
3. Servis fişini isteyin. Yapılan işlem ve tarih belgelenmelidir.
4. Tekrar eden arızaları kayıt altına alın. Değişim hakkı için belge gerekir.
5. Çözülmezse hakem heyetine başvurun. Parasal sınıra göre İl veya İlçe Tüketici Hakem Heyeti yetkilidir.

Garanti süresi ve kimin sorumlu olduğu

Tüketici mevzuatı beyaz eşya gibi ürünlerde asgari bir garanti süresi ile satıcı ve üreticinin ortak sorumluluğunu tanımlar; aşağıdaki bilgiler genel niteliktedir, güncel mevzuat metni esastır.

• Asgari iki yıl: 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında garanti süresi iki yıldan az olamaz. Üretici daha uzun süre verebilir, kanuni süreyi kısaltamaz.
• Süre teslimle başlar: Garanti, malın tüketiciye teslim edildiği tarihten itibaren işler. Cihaz onarım için serviste kaldığı sürece garanti süresi işlemez, bu günler süreye eklenir.
• Satıcı da muhataptır: Ayıplı maldan satıcı, üretici ve ithalatçı birlikte sorumludur. Talebinizi doğrudan cihazı aldığınız mağazaya yöneltmeniz mümkündür.
• Kullanım ömrü ayrı kavram: Garanti bitse de üretici, ilan edilen kullanım ömrü boyunca yedek parça bulundurmakla yükümlüdür. Bu süre ürün grubuna göre bakanlıkça belirlenir; cihazınızın grubu için güncel listeye bakın.

Arıza çıkınca hangi hakkı kullanırsınız

Ayıplı bir üründe seçim hakkı kural olarak tüketicidedir; satıcı sizi tek bir çözüme mecbur bırakamaz.

• Dört seçimlik hak: Ücretsiz onarım, ayıpsız yenisiyle değişim, bedel indirimi veya sözleşmeden dönüp para iadesi. Hangisini isteyeceğinize kural olarak siz karar verirsiniz.
• Orantısızlık istisnası: Seçtiğiniz yol satıcı açısından aşırı külfetliyse diğer seçeneğe yönlendirme yapılabilir. Bu değerlendirme malın değeri ve ayıbın önemi üzerinden yapılır.
• İlk altı ay: Teslimden sonraki altı ay içinde ortaya çıkan ayıbın baştan var olduğu kabul edilir. Kullanıcı hatası iddiasını ispat yükü satıcı tarafındadır.
• Talebi kayda geçirin: Şikayeti yalnızca telefonla iletmeyin. Servis kayıt numarası, tarih ve arıza tanımı sonraki her adımda tek dayanağınızdır.

Tamir süresi, servis fişi ve nakliye

Onarım süreci de mevzuatla sınırlandırılmıştır; bu sınırları bilmek beklemeyi pazarlık konusu olmaktan çıkarır.

• Azami onarım süresi: Garanti kapsamındaki onarım, talebin iletilmesinden itibaren azami yirmi iş günüdür. Süre aşılırsa ürünün değiştirilmesini veya bedelin iadesini talep edebilirsiniz.
• Servis fişini isteyin: Yapılan işlem, değişen parça ve tarih fişte yazılı olmalıdır. Aynı arızanın tekrarladığını kanıtlamanın tek yolu bu kayıtlardır.
• Nakliye ve montaj: Garanti kapsamındaki büyük ev aletlerinde servise götürme ve geri getirme masrafı tüketiciden istenmez. Yerinde onarım mümkün değilse taşıma sorumluluğu servistedir.
• Tekrarlayan arıza: Garanti süresi içinde aynı arızanın ya da farklı arızaların yönetmelikte belirlenen sayıda yinelenmesi, üründen yararlanamama gerekçesiyle değişim veya iade istemenizi sağlar. Sayıları ve koşulları garanti belgesi mevzuatının güncel metninden doğrulayın.

Kapsam dışı haller ve itiraz yolu

Her arıza garanti kapsamında değildir; kapsam dışı sayılan bir talebi doğru itiraz yoluna taşımak sonucu değiştirebilir.

• Kullanıcı kaynaklı hasar: Kılavuza aykırı kullanım, düşürme, sıvı teması ve şebeke kaynaklı hasarlar kapsam dışı sayılabilir. Ret gerekçesinin yazılı olarak bildirilmesini isteyin.
• Yetkisiz müdahale: Cihazı açıp parça değiştirmeye çalışmak garantiyi düşürür. Elektrik ve gaz tarafındaki işleri kendiniz denememenizin ikinci nedeni de budur; asıl neden elektrik çarpması ve gaz kaçağı riskidir.
• Sarf parçalar: Filtre, conta, lamba ve hortum gibi kullanıma bağlı yıpranan parçalar genellikle kapsam dışıdır. Garanti belgesindeki istisna listesi bu ayrımı gösterir.
• Tüketici hakem heyeti: Anlaşmazlıkta ikametinizin bulunduğu yerdeki hakem heyetine başvurabilirsiniz. Parasal sınırlar her yıl güncellendiği için başvurudan önce güncel eşiği ve başvuru usulünü kontrol edin.
• Bilgi genel niteliktedir: Buradaki özet hukuki danışmanlık yerine geçmez ve mevzuat değişebilir. Somut uyuşmazlıkta güncel kanun ve yönetmelik metnine ya da bir hukukçuya başvurun.

Ne zaman teknisyen çağırmalısınız?

Su kaçağı, yanık kokusu, kıvılcım ya da elektrik çarpması hissi varsa cihazı çalıştırmayı bırakın ve enerjisini kesin. Yukarıdaki adımlar sorunu çözmediyse, cihaz kilitleniyorsa ya da aynı arıza kısa aralıklarla tekrar ediyorsa yerinde ölçüm gerekir.

Resmî kaynaklar

Aşağıdaki bağlantılar konuyla ilgili resmî bilgi kaynaklarıdır. Hakkınızı ararken doğrudan bu kaynaklara başvurabilirsiniz.

• T.C. Ticaret Bakanlığı — Tüketici — Tüketici hakem heyetleri, tüketici hakları ve ALO 175 danışma hattı.